Hướng dẫn
Viết thư gửi tương lai ngày tốt nghiệp
Ngày tốt nghiệp là một trong số ít ngày mà ai cũng biết rõ mình đang đứng ở ranh giới. Phía sau là những năm đã quen; phía trước là mọi thứ chưa biết. Đó là lúc đáng viết một lá thư nhất — và cũng là lúc dễ quên viết nhất.
Vì sao nên viết thư đúng ngày tốt nghiệp
Vài năm sau, bạn sẽ nhớ bức ảnh tung mũ. Điều bạn khó nhớ lại là mình đã nghĩ gì trong lúc chờ gọi tên: lo không xin được việc, tiếc vì chưa kịp nói với ai một câu, hay nhẹ nhõm vì mọi thứ cuối cùng cũng xong. Những điều ấy chỉ viết được vào đúng lúc đó.
Một lá thư viết hôm nay và đến tay bạn sau một, ba hay năm năm là cách để bạn của sau này nhìn lại được điểm xuất phát — không phải qua lời kể đã được làm đẹp, mà qua chính chữ của mình.
Ba kiểu thư cho ngày tốt nghiệp
- Thư cho chính mình. Kiểu phổ biến nhất: bạn kể về hôm nay và hỏi bạn của vài năm sau những câu mà chỉ thời gian trả lời được. Hướng dẫn chi tiết cách viết có trong bài viết thư cho chính mình trong tương lai.
- Thư bố mẹ gửi con. Con tốt nghiệp cấp ba hay đại học, và bố mẹ có những điều muốn nói mà nói thẳng thì ngại. Một lá thư hẹn đến vào một cột mốc tiếp theo của con — ngày con nhận tháng lương đầu tiên, hay ngày con tốt nghiệp đại học — sẽ được đọc theo một cách rất khác.
- Thư cả lớp gửi cho buổi họp lớp. Mỗi người viết một lá, cùng hẹn một ngày. Đến buổi họp lớp, cả lớp cùng mở thư của mình.
Hẹn thư đến khi nào
- Sau 1 năm: đúng ngày này năm sau. Khoảng thời gian đủ để biết công việc đầu tiên, trường mới hay thành phố mới có hợp với mình không.
- Sau 3 năm: khi phần lớn mọi người đã đổi việc ít nhất một lần. Lá thư sẽ đến lúc bạn đủ xa để nhìn lại mà không còn tiếc.
- Trong vòng 5 năm: mốc hợp với thư họp lớp. ByPast nhận hẹn thư xa nhất 5 năm kể từ ngày xác nhận, nên hãy chọn một ngày nằm trong khoảng đó — ví dụ dịp Tết năm thứ năm, khi mọi người thường về quê và dễ gặp nhau nhất.
Thư điện tử đến lúc 9 giờ sáng theo giờ Việt Nam vào ngày bạn chọn. Nếu muốn gửi thư tay, ngày nhận cần cách ngày đặt ít nhất 7 ngày.
12 gợi ý theo từng người viết
Khi bạn vừa tốt nghiệp cấp ba
- Bạn đã chọn ngành, chọn trường nào, và có ai đã khiến bạn đổi ý vào phút chót không?
- Người bạn ngồi cạnh suốt năm lớp 12 là ai, và bạn nghĩ hai người sẽ còn thân như bây giờ không?
- Nếu kỳ thi vừa rồi không như mong đợi, bạn muốn nói gì với chính mình khi đọc lại?
Khi bạn vừa tốt nghiệp đại học
- Môn học hay người thầy nào đã thay đổi cách bạn nghĩ, dù lúc đó bạn không nhận ra?
- Bạn đang cầm trong tay những lựa chọn nào — đi làm, học tiếp, hay chưa biết — và bạn sợ điều gì nhất ở mỗi lựa chọn?
- Căn phòng trọ hay ký túc xá bạn sắp rời đi trông như thế nào?
Khi bố mẹ viết cho con
- Ngày con đi thi hay nhận bằng, bố mẹ đã đứng ở đâu và nghĩ gì?
- Có điều gì bố mẹ đã lo cho con suốt những năm đi học mà chưa bao giờ nói ra?
- Bố mẹ muốn con giữ lại điều gì của mình hôm nay, dù sau này con đi xa đến đâu?
Khi cả lớp cùng viết
- Kỷ niệm nào của lớp mà bạn chắc chắn sẽ có người kể lại trong buổi họp lớp?
- Bạn đoán ai trong lớp sẽ thay đổi nhiều nhất, và ai sẽ vẫn y như cũ?
- Có lời cảm ơn hay lời xin lỗi nào bạn muốn gửi tới một người trong lớp, mà hôm nay chưa nói được?
Cách tổ chức thư cho cả lớp
- Chọn một người giữ việc nhắc: gửi đường link, chốt ngày hẹn, và nhắc mọi người xác nhận trước buổi chia tay.
- Thống nhất một ngày thư đến, nằm trong vòng 5 năm, và báo trước để ai cũng chọn đúng ngày đó.
- Mỗi người tự viết và tự gửi tới email của chính mình, nên thư của ai người đó giữ, và không ai trong lớp đọc được thư của người khác.
- Nếu cả lớp muốn gửi một lá thư tay cho thầy cô chủ nhiệm, hãy cử một người viết chung lời của cả lớp và đặt một đơn thư tay gửi tới địa chỉ của thầy cô.
Một lưu ý nhỏ: email trường thường bị khoá sau khi ra trường. Hãy dùng email cá nhân mà bạn chắc chắn vẫn dùng trong vài năm tới.
Một lá thư mẫu
Dưới đây là một lá thư mẫu một người bố viết cho con gái ngày con tốt nghiệp cấp ba, hẹn đến đúng ngày con dự kiến tốt nghiệp đại học bốn năm sau. Đây là ví dụ để tham khảo, không phải thư của một người dùng thật.
Gửi con gái của bố,
Hôm nay con tốt nghiệp cấp ba. Bố đứng ở cổng trường từ bảy giờ sáng vì sợ không có chỗ để xe, rồi cuối cùng vẫn phải gửi xe tận đầu ngõ. Con chạy ra, áo dài dính mực chữ ký của cả lớp, và nói "bố đến sớm thế". Bố không nói với con là bố đến sớm để không lỡ mất lúc nào.
Mấy tháng ôn thi vừa rồi, bố biết con mệt. Có mấy tối bố định vào hỏi con có cần gì không, rồi lại thôi vì sợ làm con mất tập trung. Bố chỉ để hộp sữa ở cửa phòng. Không biết con có để ý không.
Khi con đọc lá thư này, chắc con vừa nhận bằng đại học, ở một thành phố cách nhà mấy trăm cây số. Bố không biết con học có đúng ngành con thích không, có người bạn nào tốt không. Bố chỉ mong con vẫn gọi về nhà mỗi tối Chủ nhật như con đã hứa hôm nay.
Dù con đang ở đâu, con làm được rồi. Bố tự hào về con từ trước cả hôm nay.
Bố.
Nếu bạn đang viết bài dự thi "Lá thư gửi đến tương lai"
Nhiều trường tổ chức cuộc thi viết thư gửi đến tương lai. Một bài dự thi khác với một lá thư riêng ở chỗ nó có người chấm, nhưng những bài được nhớ tới thường có chung vài điểm:
- Mở đầu bằng một chi tiết cụ thể của hôm nay, không phải một câu chung chung về thời gian hay ước mơ.
- Viết cho một người đọc rõ ràng — bạn của mười năm sau, hay em của mình — và giữ đúng giọng nói với người đó từ đầu đến cuối.
- Có một điều bạn thật sự đang lo hoặc đang băn khoăn. Sự chân thật thuyết phục hơn những lời hứa lớn.
- Kết bằng một câu hỏi hoặc một lời dặn, thay vì một khẩu hiệu.
- Bài dự thi phải là chữ của chính bạn. Hãy dùng các gợi ý ở trên để tìm ý, đừng chép lại lá thư mẫu.
Và sau khi nộp bài, nếu muốn, bạn có thể gửi chính lá thư ấy tới email của mình và hẹn ngày nó quay về. Khi đó nó không còn là một bài thi nữa, mà là một lá thư thật.